Anayasa değişikliği

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, Anayasa değişikliği paketinin bazı maddelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada kararı açıkladı
Güncelleme:08 Temmuz 2010 06:45

Anayasa Mahkemesi dün Anayasa değişikliğiyle ilgili kararını açıkladı. CHP’nin, şekil yönünden iptal istemi reddedildi. Anayasa Mahkemesi’nin üye sayısını 11’den 17’ye, HSYK‘nın üye sayısını 7’den 22’ye çıkaran maddeleri, Anayasaya aykırı bulmadı. Ancak, AYM ve HSYK’ya üye gösterecek, yüksek yargı organı üyelerinin her aday için bir oy kullanma şartını paketten çıkardı.

Anayasa değişiklik taslağında neler vardı

AK Parti’den karara ilk tepkiler

HSYK ve YARSAV’dan sert tepki

Şener: ”Paketin ana çatısı korundu”

DSP: ”En azından bir hata düzeltilmiş oldu”

CHP’de kafalar karıştı

Anayasa Mahkemesi (AYM) dün basına duyurmadan “gizlice” toplandı ve Anayasa değişikliği ile ilgili kritik kararını açıkladı. Kararı AYM Başkanı Haşim Kılıç tarafından açıkladı. Kısmen iptal edilen ifadeleri “tırnak içinde” diye vurgulayarak anlatan Kılıç, Anayasa ’nın bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkındaki Kanun’un iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle 111 milletvekilinin yaptığı başvurudaki şekil açısından değişikliğin tamamının iptal istemlerinin tamamının reddedildiğini belirtti. Başvuruda, oylamalar sırasında gizliliğe uyulmadığı, fire listelerinin oluşurulduğu, AKP’li milletvekillerine baskı yapıldığı, TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin’in ilk verilen teklifte imzasının olduğu, değişikliğin Anayasa’ya aykırı olarak teklif değil, hükümet tasarısı olarak hazırlandığı iddiasıyla tamamının iptali isteniyordu.

İçerik denetimine kritik oy

CHP’nin 7 ayrı maddedeki düzenlemelerin Anayasa’nın değiştirilmesi dahi teklif edilemeyecek maddeleri gösteren 4. maddesindeki “teklif edilemezlik yasağı” açısından incelenmesinde ise büyük çekişme yaşandı. Edinilen bilgiye göre, en az 7 üyenin oyu gereken ve “içerik denetimi veya esas incelemesi” olarak adlandırılan bu kritik eşik 7’ye karşı 4 oyla geçti. Kılıç ile üyeler Serruh Kaleli, Cumhurbaşkanı Gül’ün YÖK kontenjanından seçtiği Engin Yıldırım ve Askeri Yargıtay’dan seçtiği Nuri Necipoğlu şekil denetimi ile yetinilmesi ve değişikliğin içeriğine bakılmaması yönünde oy kullandı. Ancak Başkan Vekili Osman Paksüt ile üyeler Ahmet Akyalçın, Mehmet Erten, Serdar Özgüldür, Fulya Kantarcıoğlu, Zehra Ayla Perktaş ve Şevket Apalak içerik denetimine geçilmesi yönünde oy kullandı. İçerik denetimine geçildiğinde ise AYM’de kıran kırana oylamalar oldu. Başvurudaki birçok iptal istemi 6’ya 5 oy dengesiyle reddedildi. İptal için en az 7 oy gerektiğinden 6 üyenin iptal yönünde oy kullandığı birçok düzenlemenin iptali reddedilmiş oldu. İçerik deneti- minde şu düzenlemeler ise oybirliği ile iptal edildi:

* AYM’nin yapısına ilişkin Anayasa’nın 146. maddesinde yapılan değişikliğin 4. fıkrasında Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Sayıştay, Yükseköğretim Kurulu ve Baro Başkanlarının Anayasa Mahkemesi’ne gönderecekleri üyeler için yapacakları seçimlerde, “her üyenin ancak bir aday için oy kullanabileceğine” ilişkin, ibare iptal edildi.
Cumhurbaşkanı’nın HSYK’ya atayacağı üyelerin “iktisat ve siyasal bilim” dallarıyla, “üst kademe yöneticilerinden” olacağına ilişkin ibare iptal edildi. Geriye kalan hukuk dallarındaki öğretim üyeleri ile avukatlar arasında seçim ise kaldı.

* HSYK’ya Danıştay, Yargıtay, Adalet Akademisi ile adli ve idari yargı hakim ve savcılarının hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu’na üye seçiminde “ancak bir aday için” oy kullanabileceklerine ilişkin ibare de iptal edildi. “Ancak bir aday için oy kullanabileceklerine ilişkin” ibarelerin geçici maddelerdeki yansımaları da iptal edildi.

İşte ‘içerik denetimi’ndeki 7 madde…

8.Madde: Partisi kapatılanların milletvekiliğinin düşmesi
14.Madde: Adalet hizmetlerinde iç denetim
16.Madde: Anayasa MAhkemesi’nin üye sayısını 11’den 17’ye çıkarılması
19.Madde: Anayasa Mahkemesi’nin yapısının değiştirilmesi
22.Madde: HSYK üyelerinin 7’den 22’ye çıkarılmasına ilişkin
25. Madde: AYM yapısına göre üye durumunu düzenleyen geçici madde
26. Madde: Paketin yürürlülük ve tümüyle oylanmasına ilişkin

Sıkıntı yok, 26 madde referanduma gider!

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, gazetecilerin soruları üzerine şöyle şöyle dedi:

* Yargıtay, Danıştay, YÖK ve saydığımız kuruluşlarda da Anayasa Mahkemesi’ne üye seçilecek, bir boş yer için 3 tane aday seçiliyor ve Sayın Cumhurbaşkanı’na gönderiliyor, Cumhurbaşkanı da bundan birisini seçiyordu. Şimdi burada getirilen düzenlemede Yargıtay, Danıştay ve bu seçimi yapacak olan kurullardaki üye arkadaşlar ancak bir tane, 3 kişiden 1’ini tercih ederek seçimi yapabilecek iken bu bölüm iptal edildi ve artık bundan sonra böyle tek tercih değil, 3 tercih yapma durumuyla karşı karşıya kalacak.

* Anayasa Mahkemesi ile Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu’ndaki düzenlemelerin içerisinde biraz önce tırnak içinde söylediğim o ibareler iptal edildi. Onun dışında kalan bölümler tamamen reddedildi. Dolayısıyla bu haliyle referanduma sunulmuş olacak.

* Bir sıkıntı yok, rahatlıkla 26 maddede referanduma götürülebilir nitelikte.