Aygün vizeden yakındı

Sinan Aygun: Vize aslanın ağızında
Ankara Ticaret Odası Başkanı “15 yıldır Gümrük Birliği üyesiyiz. Mallar serbest dolaşıyor ama iş adamlarımız serbest dolaşamıyor. AB üyesi ülkelerin işadamları da vatandaşları da ellerini kollarını sallayarak Türkiye’ye gelebiliyorlar” dedi.

ANKARA Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün, vizenin aslanın ağzında olduğunu belirterek, bazı ülkelerin, Türk vatandaşlarına vize vermemek için işi yokuşa sürdüklerini bildirdi. ATO’nun vize araştırmasına göre elçilikler, başvuruda bulunanlardan 40’a yakın belge istiyor. Bu belgeler arasında en ilginç olanlardan biri de, öğrencilerden istenen “not ortalaması belgesi.” Vize araştırmasına göre, ABD Büyükelçiliği ve konsoloslukları, vize başvurusunda bulunan öğrencilerden not ortalamalarını istiyor. Üstelik not ortalamalarını gösteren “transcript” adlı belgenin okuldan kapalı zarf içinde teslim alınmış olması gerekiyor.

Mülakat provası

Vize işlemlerinin zorlaşması, profesyonel vize danışmanlığı hizmeti veren çok sayıda şirketin kurulmasına yol açtı. Vatandaşın vize başvurusunu yapan ve işlemlerini takip eden bu şirketler, müşterilerine “mülakat provası” bile yaptırıyor. ATO’nun araştırmasında, Amerika ve İngiltere gibi bazı ülkelerin büyükelçilik ve konsolosluklarının, vize başvurusunda bulunan kişinin parmak izini aldığı belirtildi. Araştırmaya göre, çoğu ülke vize için iki adet, son 3 ay içinde çekilmiş, arka fonu beyaz normal vesikalık fotoğraf isterken, bir kısmı da fotoğrafların bazı kriterlere uygun olmasını istiyor. İsviçre Büyükelçiliği, vize başvurusunda bulunanlara “herhangi birisine daha ayrıcalıklı davranılması için rüşvet teklifinde bulunulması kesinlikle yasaktır” uyarısında bulunuyor. Kanada Büyükelçiliği’nin internet sitesinde ise, “ziyaretinizin belirli bir amacı olduğu hakkında Vize Görevlisini ikna etmelisiniz” ibaresi yer alıyor.

Seyahat etme özgürlüğünü kısıtlamak

Aygün, vize konusunda oldukça esnek bir politika izleyen Türkiye’ye yönelik vize uygulamalarının evrensel bir hak olan seyahat etme özgürlüğünü kısıtladığını söyledi. Vize prosedürlerinin başvuranları yıldıracak ve seyahat etmekten vazgeçirecek kadar yorucu ve zahmetli olduğunu vurgulayan Aygün, “güya sınırlar kalkıyor, dünya küreselleşiyor. Uygar dünyada vize almanın gittikçe kolaylaşması gerekirken tersine zorlaşıyor” dedi.

Serbestçe geliyorlar

Türk işadamlarının vize konusunda sürekli feryat ettiğini söyleyen Aygün, Gümrük Birliği Anlaşması’nın 1995 yılında imzalandığını hatırlatarak şunları kaydetti: “15 yıldır Gümrük Birliği üyesiyiz. Mallar serbest dolaşıyor ama işadamlarımız serbest dolaşamıyor. AB üyesi ülkelerin işadamları da vatandaşları da ellerini kollarını sallayarak gelebiliyorlar. Bu çelişkiye yıllardır dikkat çekiyoruz ama sesimiz duyulmuyor.”

Randevu almak bile zor

ATO’nun vize araştırmasında, bazı ülkelerin büyükelçiliklerine veya konsolosluklarına vize başvurusunda bulunmak için istenen belgeleri tamamladıktan sonra randevu almak gerektiği belirtildi. ABD vizesi için yapılan başvurular sadece randevu yoluyla kabul ediliyor. Vize ücreti olan 131 doları, Büyükelçiliğin yönlendirdiği bankaya yatırdıktan sonra, banka dekontunu başvuru evrakına eklemek gerekiyor. 131 dolarlık başvuru ücreti, vize verilmemesi durumunda iade edilmiyor. Randevu için öncelikle 20 dolar ödeyerek bir PIN numarası almak gerekiyor. Pazartesi-Cuma günleri arası 08.30-18.00 saatleri arasında hizmet veren “Vize Bilgi Servisi”ni arayarak 20 dolar veya karşılığı Türk parasını kredi kartı ile ödeyenlere randevu veriliyor.